พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญเป็นพิธีการเพื่อความเป็นสิริมงคลและบำรุงขวัญเกษตรกร ที่กำหนดจัดขึ้นราวเดือนพฤษภาคมของทุกปี อันเป็นช่วงเวลาเหมาะสมสำหรับการเริ่มต้นทำนาปลูกข้าว

ในการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ หรือวันไถหว่าน ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันพุธที่ 13 พฤษภาคม  เป็นพิธีพราหมณ์ที่จัดขึ้นบริเวณมณฑลพิธีสนามหลวง โดยพระราชพิธีมีการประดิษฐานเทวรูปสำคัญ คือท้าวจตุโลกบาล ซึ่งเป็นเทวดาผู้ดูแลทิศทั้งสี่ เพื่อให้ปกปักษ์รักษาและอำนวยความเป็นสิริมงคลแก่พืชผล 

- ท้าวจตุโลกบาล หรือท้าวจาตุมหาราช ถือเป็นเทพผู้เป็นใหญ่ในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา (แปลว่า ดินแดนอันเป็นที่อยู่ของท้าวมหาราช 4 องค์ ผู้ดูแลรักษาคุ้มครองโลกทั้ง 4 ทิศ และปกครองเหล่าบริวาร) ซึ่งเป็นสวรรค์ชั้นแรกในฉกามาพจรภูมิ มีที่ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาพระสุเมรุ โดยท้าวจตุโลกบาล ประกอบด้วย

- ท้าวธตรฐ ผู้ดูแลทิศตะวันออก ปกครองเหล่าคนธรรพ์ มีรูปลักษณ์ของเทพบุรุษหนุ่ม บุคลิกสงบนิ่มนวลตามอย่างลักษณะของคนธรรพ์ผู้มีความสามารถทางดนตรีและการสร้างสรรค์ พระหัตถ์ถือพิณสามสาย

- ท้าววิรุฬหก ผู้ดูแลทิศใต้ ปกครองหมู่กุมภัณฑ์ มีลักษณะใบหน้าแบบยักษ์หน้ามนุษย์ กายสีขาบเข้ม พระหัตถ์ถือหอกอันเป็นศาสตราวุธประจำกาย

- ท้าววิรูปักษ์ ผู้ดูแลทิศตะวันตก ปกครองนาค กายมีวรรณะสีขาวเรืองรอง พระหัตถ์ถือพระแสงศรรูปทรงพญานาค 

- ท้าวเวสสุวัณ (เวสสุวรรณ) ผู้ดูแลทิศเหนือ ปกครองเหล่ายักษ์ ผิวกายสีทอง พระพักต์แบบยักษ์ ดุดัน  ทรงอำนาจ พระหัตถ์ทรงกระบองยอดมณี

ที่มาข้อมูล 

- เว็บไซต์กระทรวงเกษตรและสหกรณ์  http://www.moac.go.th/royal_ploughing

- เว็บไซต์กรมศิลปากร  https://www.finearts.go.th